ΕΛΑΣ: Η πρόοδος του ψηφιακού κράτους δεν μετριέται μόνο σε συναλλαγές και δισεκατομμύρια
«Δεν μπορεί το Δημόσιο να δαπανά δισεκατομμύρια για ψηφιακά έργα χωρίς να εξασφαλίζει ταυτόχρονα τη δυνατότητα να τα ελέγχει και να τα εξελίσσει», αναφέρει η ΕΛΑΣ.
«Στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026» κυβερνητικά στελέχη παρουσίασαν εντυπωσιακά μεγέθη σχετικά με την ψηφιοποίηση του Δημοσίου: 1,7 δισ. ψηφιακές συναλλαγές το 2025, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση 17 δισ. ευρώ για πολίτες και επιχειρήσεις και επιπλέον 5,1 δισ. ευρώ ετησίως από τη διαλειτουργικότητα», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής της ΕΛΑΣ και προσθέτει: «Πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς όμως, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα στα οποία η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει. Πόσο έχουν κοστίσει συνολικά τα μεγάλα ψηφιακά έργα; Ποιο είναι το πραγματικό οικονομικό τους όφελος; Πόσο έχει μειωθεί η γραφειοκρατία; Κυρίως, οι δημόσιες επενδύσεις δισεκατομμυρίων δημιουργούν ένα ισχυρότερο Δημόσιο ή ένα κράτος που εξαρτάται όλο και περισσότερο από εξωτερικούς αναδόχους;».
Η ΕΛΑΣ συνεχίζει: «Οι εκτιμήσεις για συνολική εξοικονόμηση 22,1 δισ. ευρώ απαιτούν δημόσια διαθέσιμη και επαληθεύσιμη μεθοδολογία. Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει με σαφήνεια το κόστος των επενδύσεων και τα πραγματικά τους αποτελέσματα. Η αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών δεν σημαίνει αυτομάτως και μείωση της γραφειοκρατίας. Ακόμη και στο ίδιο το συνέδριο επισημάνθηκε η ανάγκη ουσιαστικού ανασχεδιασμού των διοικητικών διαδικασιών. Δεν αρκεί να μεταφέρουμε τη γραφειοκρατία από τα γκισέ στις ψηφιακές πλατφόρμες. Χρειάζεται να καταργούνται περιττές διαδικασίες και να μειώνεται η διοικητική επιβάρυνση πολιτών και επιχειρήσεων.
Εξίσου σοβαρό είναι το ερώτημα για την επόμενη ημέρα των ψηφιακών έργων, όταν ολοκληρωθεί η χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Ποιος θα χρηματοδοτεί, θα λειτουργεί, θα συντηρεί και θα αναβαθμίζει τα συστήματα; Με ποιο προσωπικό και με ποια τεχνογνωσία;
Δεν μπορεί το Δημόσιο να δαπανά δισεκατομμύρια για ψηφιακά έργα χωρίς να εξασφαλίζει ταυτόχρονα τη δυνατότητα να τα ελέγχει και να τα εξελίσσει. Η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μόνιμη εξάρτηση από τους αναδόχους. Χρειάζεται ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών πληροφορικής, μεταφορά τεχνογνωσίας και διασφάλιση της συνέχειας των υπηρεσιών με δημόσια ευθύνη και έλεγχο.
Η κυβέρνηση μιλά πλέον για ψηφιακή κυριαρχία. Ποιες δεσμευτικές εγγυήσεις προβλέπονται, όμως, στις δημόσιες συμβάσεις για τη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή και την αποφυγή τεχνολογικού εγκλωβισμού; Απαιτούνται ανοικτά πρότυπα και λογισμικό, πραγματική διαλειτουργικότητα, φορητότητα δεδομένων και εφαρμογών και ουσιαστικός δημόσιος έλεγχος των κρίσιμων υποδομών.
Ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής της ΕΛ.Α.Σ. ζητά από την κυβέρνηση:
- Πλήρη δημόσιο απολογισμό των μεγάλων ψηφιακών έργων, με το κόστος ανάπτυξης, λειτουργίας και συντήρησης, τα αποτελέσματα και τις συμβατικές δεσμεύσεις τους.
- Δημοσιοποίηση της μεθοδολογίας υπολογισμού των οικονομικών ωφελειών και καθιέρωση μετρήσιμων δεικτών για τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών.
- Συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα του Ταμείου Ανάκαμψης, με εξασφαλισμένους πόρους, ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών πληροφορικής και συμβατικά κατοχυρωμένη μεταφορά τεχνογνωσίας.
- Δεσμευτικό πλαίσιο Εθνικής Ψηφιακής Αρχιτεκτονικής με ανοικτά πρότυπα, δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή και εγγυήσεις τεχνολογικής ανεξαρτησίας».
Καταλήγοντας ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής της ΕΛΑΣ σημειώνει: «Η κυβέρνηση οφείλει να λογοδοτήσει για το πού κατευθύνθηκαν οι δημόσιοι πόροι, τι πραγματικά άλλαξε για τους πολίτες και τι δυνατότητες απέκτησε το ίδιο το Δημόσιο. Δεν χρειαζόμαστε ένα κράτος που απλώς αγοράζει εφαρμογές και εξαρτάται από τρίτους για τη λειτουργία τους. Χρειαζόμαστε ένα Δημόσιο με προσωπικό, τεχνογνωσία και ουσιαστικό έλεγχο των ψηφιακών υπηρεσιών του».