Τζιτζίκια, AI, #MeToo, Βερολίνο και Έλληνες συγγραφείς

Η δίγλωσση ταυτότητα και η μετανάστευση βρέθηκαν στο επίκεντρο της επετειακής εκδήλωσης για τα 25 χρόνια της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων στη Γερμανία. Ρεπορτάζ DW.Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Προσοτσάνη, Λεμεσός, Κολωνία, Ντίσελντορφ, Βρέμη – όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο Βερολίνο. Η DW Greek παρευρέθηκε στην επετειακή εκδήλωση για τα 25 χρόνια της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων στη Γερμανία (GGAD e.V.) και χαρτογράφησε τις τάσεις, τις ανησυχίες και τις φωνές των δημιουργών που σπάνε τα γεωγραφικά και γλωσσικά σύνορα.

Μουσική, θέατρο, χορός, μετάφραση, δημοσιογραφία, φιλολογία, λογοθεραπεία, σκηνογραφία, παιδαγωγικά, διεθνείς σχέσεις, οικονομικές και πολιτικές επιστήμες. Το πολυσχιδές επαγγελματικό υπόβαθρο των συγγραφέων που συμμετείχαν στην εκδήλωση αποτυπώνεται και στα έργα τους, τα οποία συνδυάζουν προσωπικά βιώματα, τη διαχείριση της δίγλωσσης ταυτότητας, κοινωνικά ζητήματα και σύγχρονους προβληματισμούς.

Η Άννα Γιέγκερ παρουσίασε το πρώτο της μυθιστόρημα Συνηθισμένες Μέρες, ένα ημι-αυτοβιογραφικό έργο που εξερευνά τον τρόπο με τον οποίο το τραύμα μετατρέπεται σε «κανονικότητα» για ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον.

Η Αναστασία Πατσούρη διάβασε από την ποιητική της συλλογή Ονειροπόλοι. Ξεχωρίσαμε το ποίημα Γερμανία που αρχίζει με τους στίχους: «Διχασμένη πατρίδα. Ποια η ελπίδα; Φώναξε η Δύση κι άκουσε η Ανατολή».

Ο Κύπριος Γιώργος Παναγή διάβασε ένα απόσπασμα από το σπονδυλωτό μυθιστόρημα Χωριό Ποτέμκιν, που αποτελείται από έξι επιμέρους ιστορίες και διαδραματίζεται στο Βερολίνο, «μια avant-garde πόλη της Ευρώπης».

Η Ζαμπίνε Ευαγγελία Κουπ παρουσίασε το βιβλίο της Eine Blüte Luft (Ένα Άνθος Αέρα), στο οποίο καταγράφει με έντονα λυρικό τρόπο την εμπειρία της διάγνωσης καρκίνου του μαστού και τη νέα σχέση με το μεταβαλλόμενο σώμα. Τα ποιήματα παρακολουθούν τη μετάβαση σε μια νέα πραγματικότητα και τον διάλογο με ένα σώμα που αλλάζει.

Στην ποιητική συλλογή Βράδυ, σκέψεις, Βερολίνο του Μπάμπη Καρπουχτσή κυριαρχούν η Θεσσαλονίκη, το Βερολίνο, το καλοκαίρι, η μετανάστευση, οι αποχωρισμοί και η νοσταλγία. Ο Καρπουχτσής ανήκει στη γενιά της κρίσης, κάτι που αποτυπώνεται στο έργο του. Όπως δήλωσε, «Γράφω εδώ και πολλά χρόνια. Η ποίηση για εμένα είναι κάτι απλό, χωρίς να είναι απλή».

Στο βιβλίο της Φθινοπωρινός ήλιος, η Δώρα Δάνα πραγματεύεται την αλήθεια, που δεν είναι αρρώστια για να γιατρευτεί, και την αγάπη ως πηγή καθετί αγνού και αληθινού. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «Οι ζωές που ζούμε δεν είναι οι δικές μας, μιμούμαστε τις ζωές άλλων».

Στην ποιητική συλλογή Το τραγούδι των τζιτζικιών μέσα στα πλευρά μας, η Έλενα Μπέη αντλεί εικόνες από το Αιγαίο, τις Κυκλάδες και τα τζιτζίκια, το διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού καλοκαιριού, που «ζουν για 17 χρόνια κρυμμένα στο σκοτάδι, κάτω από τη γη, πριν εμφανιστούν για να τραγουδήσουν ένα μόνο καλοκαίρι».

Εξίσου επίκαιρη ήταν η παρέμβαση του Νάστα, δημιουργού που αυτοπροσδιορίζεται ως queer και Ζ.Α.Κ. (ζει έξω από το δίπολο αγόρι/κορίτσι) και εργάζεται στη γερμανική πρωτεύουσα, δημιουργώντας και συνεργαζόμεν@ με ελληνόφωνα «βερολινόπαιδα». Μέσα από τα εικονοβιβλία και τις ιστορίες του που απευθύνονται σε παιδιά και «ενήλικα παιδιά» αμφισβητεί τα έμφυλα στερεότυπα και προωθεί τη συμπερίληψη. Στο βιβλίο #kiego: η παρενόχληση όπως την εξήγησα στο μικρό μου yo προσεγγίζει με απλή γλώσσα το κίνημα #MeToo, υπενθυμίζοντας πως «ζόρι και φιλί δεν πάνε μαζί».

Ο πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων στη Γερμανία, Μιχάλης Πατένταλης, αναφέρθηκε στην ιστορία και τις ποικίλες δράσεις της που δεν περιορίζονται σε λογοτεχνικές παρουσιάσεις, αλλά καθιστούν την ελληνική λογοτεχνία γνωστή με πρωτότυπους τρόπους. Υπογράμμισε ότι η ελληνική μετανάστευση είναι και ιστορία της λογοτεχνίας. Ωστόσο, «δεν μιλάμε για μεταναστευτική λογοτεχνία, αλλά για λογοτεχνία του κόσμου». «Η σημερινή εκδήλωση είναι κυρίως για συγγραφείς του Βερολίνου», δήλωσε χαρακτηριστικά, «έχουν έρθει πολλοί άνθρωποι από τη γενιά της κρίσης, Έλληνες και Κύπριοι, που δημιουργούν και γράφουν», προσθέτοντας ότι «έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε ένα σημαντικό μέρος του γερμανικού κοινού, αφήνοντας ένα ανεξίτηλο πολιτιστικό αποτύπωμα». Και κατέληξε λέγοντας ότι «και η λογοτεχνία είναι συμπεριληπτική».

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, συζητήσαμε με τις/τους παρευρισκόμενες/-ους συγγραφείς. Η Αναστασία Πατσούρη είπε ότι «αυτό που μας ενώνει είναι η μετανάστευση». Κατά τον Μπάμπη Καρπουχτσή, δεν πρόκειται για έναν «πολιτιστικό διάλογο, αλλά για ανθρώπους που παράγουν τέχνη. Η τέχνη είναι μία γλώσσα που είναι διεθνής, δεν είναι απλά ελληνικά ή γερμανικά, μπορεί να είναι μία εικαστική τέχνη, χορός, μουσική, μία γλώσσα που συνδέει τους ανθρώπους. Δεν είναι απλά μία πολιτιστική ανταλλαγή ή μία όσμωση». Θίξαμε επίσης το θέμα της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενός από τους σύγχρονους «αυταπάγγελτους θεούς». Ο Γιώργος Παναγή σχολίασε: «Χρειάστηκα τρία χρόνια για τη συγγραφή του βιβλίου και άλλα δύο για την επιμέλεια, κάτι που η Τεχνητή Νοημοσύνη πιθανώς θα έκανε σε μισή ώρα». Η Έλενα Μπέη συμμερίστηκε την άποψη ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παράγει τέλεια κείμενα, αλλά όχι λογοτεχνία. Για το θέμα της διγλωσσίας, η Άννα Γιέγκερ παρατήρησε ότι, αν και τα ελληνικά είναι η μητρική της γλώσσα, όταν επιστρέφει στην Αθήνα, της λένε πλέον ότι μιλά σαν τουρίστρια.

Η επετειακή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 30 Οκτωβρίου στο αμφιθέατρο της Ελληνικής Πρεσβείας στο Βερολίνο, με εναρκτήριο χαιρετισμό του Πρέσβη κ. Αλέξανδρου Παπαϊωάννου.

Μακριά από την Ελλάδα, η γλώσσα γίνεται πατρίδα και η λογοτεχνία γέφυρα ανάμεσα σε χώρες και πολιτισμούς για πολλούς συγγραφείς της διασποράς.

Πηγή: Deutsche Welle

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.