Άννα Παπαδοπούλου: Όλες και όλοι να συμπράξουμε προκειμένου να εξαλειφθεί η κουλτούρα της «βαρυμαγκιάς» από τον δημόσιο και ιδιωτικό βίο

Το πώς ακριβώς συνέβη η επίθεση του τομεάρχη του ΠΑΣΟΚ Δημήτρη Κωνσταντόπουλου εναντίον της περιγράφει με συνέντευξή της στο Dnews η Άννα Παπαδοπούλου. Αναφέρεται μάλιστα και στην κάλυψη που δίνει η Χαριλάου Τρικούπη στον τομεάρχη της: «Το βρίσκω πραγματικά θλιβερό να μεταλλάσσεται το ΠΑΣΟΚ από το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου και της κοινωνικής απελευθέρωσης που έφερε την ισότητα, στο ΠΑΣΟΚ του «δεν είδα – δεν άκουσα» και στο ΠΑΣΟΚ του «κι αυτή προκάλεσε», όσον αφορά τον τραμπουκισμό που υπέστην από τον κ. Κωνσταντόπουλο».

«Πρέπει όλες και όλοι να συμπράξουμε προκειμένου να εξαλειφθεί η κουλτούρα της «βαρυμαγκιάς» από τον δημόσιο και ιδιωτικό βίο και να απομονωθούν όσοι είναι κοινωνοί της», διαμηνύει χαρακτηριστικά η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ. Απαντάει μάλιστα και σε εκείνους που της επιρρίπτον την ευθύνη για το επεισόδιο γιατί σε κάποια στιγμή είπε στον Δημ. Κωνδταντόπουλο να πάρει ηρεμιστικό. «Δεν ισχυρίζομαι ότι είναι σωστή αντίδραση» δηλώνει -και υπογραμμίζει: «Είναι η γνωστή λογική του «κι αυτή προκάλεσε», η νοοτροπία που αναζητά δικαιολογίες στη συμπεριφορά της γυναίκας θύματος: «έβγαλε γλώσσα», «τον προκάλεσε», «φορούσε κοντή φούστα», «γιατί βγήκε μόνη της;», «γιατί του απάντησε;», «γιατί δεν έφυγε;». Αντί να συζητάμε τη συμπεριφορά εκείνου που επιτίθεται, αναζητούμε ένα λάθος στην αντίδραση εκείνου που δέχθηκε την επίθεση, ώστε να συμψηφίσουμε τα γεγονότα».

Η πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη της Άννας Παπαδοπούλου στο «Dnews» εχει ως εξής:

Το περιστατικό με τον Δημήτρη Κωνσταντόπουλο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Τι ακριβώς συνέβη και γιατί αποφασίσατε να προσφύγετε στη Δικαιοσύνη;

Δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη πολιτική αντιπαράθεση. Επί πέντε λεπτά δεχόμουν συνεχείς προσωπικές επιθέσεις από τον κ. Κωνσταντόπουλο σε ιδιαίτερα ασυνήθιστους και έντονους τόνους και με επιθετικό ύφος για μια πολιτική μου επιλογή, την αποχώρησή μου από το ΠΑΣΟΚ. Προσπάθησα επανειλημμένα να επαναφέρω τη συζήτηση σε πολιτισμένο επίπεδο, χωρίς αποτέλεσμα.

Όπως έχω ήδη καταγγείλει, μετά το τέλος της εκπομπής ο κ. Κωνσταντόπουλος σηκώθηκε από τη θέση του, χτύπησε την καρέκλα του και κινήθηκε δύο φορές απειλητικά προς το μέρος μου, ενώ ο παρευρισκόμενος βουλευτής της ΝΔ κ. Κτιστάκης τον παρότρυνε να απομακρυνθεί. Στη συνέχεια με αποκάλεσε «σκουπίδι» και αποχώρησε από το στούντιο μόνο όταν του είπα ότι θα υποβάλω μήνυση εναντίον του. Λίγα λεπτά αργότερα επέστρεψε ζητώντας μου συγγνώμη. Δεν την αποδέχθηκα.

Αρχικά δεν είχα την πρόθεση να δώσω δικαστική συνέχεια στο περιστατικό. Η απόφασή μου να προσφύγω στη Δικαιοσύνη ελήφθη μετά τη δημόσια δήλωση του κ. Κωνσταντόπουλου, με την οποία αρνήθηκε όσα συνέβησαν εκτός κάμερας επιχειρώντας να μετατραπεί από θύτης σε θύμα. Επιπλέον, αντί να τον αποπέμψει ή έστω να τον επιπλήξει, όπως θα έκανε ένα δημοκρατικό κόμμα σε μια οποιαδήποτε ανεπτυγμένη δημοκρατία, το κόμμα του, το ΠΑΣΟΚ, του παρέχει κάλυψη. Ασφαλώς, εύκολα συνάγει κανείς, πως αυτή η (συγ)κάλυψη αυτή είναι μία συνειδητή πολιτική επιλογή της ηγετικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ, που φαίνεται πως έχει υιοθετήσει μια τέτοια συστηματική στρατηγική. Δεν είναι τυχαίο, από την ημέρα αποχώρησής μου από το ΠΑΣΟΚ δέχομαι συστηματικά και οργανωμένα αήθεις διαδικτυακές επιθέσεις από λογαριασμούς επώνυμους και ανώνυμους, που πρόσκεινται σε αυτήν την ομάδα.

Δεν μπορώ να αποδεχθώ ούτε τη διάψευση των γεγονότων που καταγγέλλω, ούτε την προσπάθεια να παρουσιαστεί μια τέτοια συμπεριφορά ως μια απλή πολιτική αντιπαράθεση. Πλέον, η Δικαιοσύνη είναι αρμόδια να διερευνήσει όσα συνέβησαν. Υπάρχουν αυτόπτες μάρτυρες και είμαι αποφασισμένη να υπερασπιστώ την αλήθεια των καταγγελιών μου.

Ορισμένοι, πάντως, σας επικρίνουν επειδή κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης είπατε στον κ. Κωνσταντόπουλο να πάρει ηρεμιστικό. Τι απαντάτε;

Ο κ. Κωνσταντόπουλος ξεκίνησε εντελώς απρόκλητα μία προσωπική σε βάρος μου επίθεση. Η ένταση ήταν τέτοια, που ακόμη και ο παρουσιαστής της εκπομπής, κ. Βαθιώτης απευθύνθηκε προς τον κ. Κωνσταντόπουλο λέγοντάς του «καλά μύγα σας τσίμπησε» και επανειλημμένα του ζητούσε να με αφήσει να μιλήσω. Στη συνέχεια ο ίδιος άρχισε να χτυπάει το χέρι στο τραπέζι, να μου λέει ότι θα έπρεπε να ντρέπομαι και να απαιτεί από τον δημοσιογράφο να μην του ξαναφέρει ως συνομιλητή στέλεχος της ΕΛΑΣ που έχει φύγει από το ΠΑΣΟΚ. Προς το τέλος αυτής της έντασης είπα τη φράση «πάρτε ένα ηρεμιστικό». Δεν ισχυρίζομαι ότι ήταν σωστή αντίδραση.

Αναρωτιέμαι, όμως, αν έπρεπε να είμαι απολύτως ψύχραιμη, αλάνθαστη και υποδειγματική σε κάθε μου λέξη, ενώ δεχόμουν επί πέντε λεπτά προσωπικές επιθέσεις, για να αναγνωριστεί ότι υπήρξα αποδέκτης μιας απαράδεκτης συμπεριφοράς.

Είναι η γνωστή λογική του «κι αυτή προκάλεσε», η νοοτροπία που αναζητά δικαιολογίες στη συμπεριφορά της γυναίκας θύματος: «έβγαλε γλώσσα», «τον προκάλεσε», «φορούσε κοντή φούστα», «γιατί βγήκε μόνη της;», «γιατί του απάντησε;», «γιατί δεν έφυγε;». Αντί να συζητάμε τη συμπεριφορά εκείνου που επιτίθεται, αναζητούμε ένα λάθος στην αντίδραση εκείνου που δέχθηκε την επίθεση, ώστε να συμψηφίσουμε τα γεγονότα.

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς το τέλειο θύμα για να δικαιούται σεβασμό. Ούτε μια άστοχη φράση μπορεί να εξισώνεται με πέντε λεπτά προσωπικών επιθέσεων και όσα ακολούθησαν εκτός κάμερας. Αυτή η αντιστροφή των ρόλων του θύματος και του θύτη είναι ακριβώς η κουλτούρα που οφείλουμε να αμφισβητήσουμε.

Πώς σχολιάζετε τη στάση του ΠΑΣΟΚ συνολικά για το θέμα, αλλά και ιδίως στελεχών που αμφισβητούν όσα καταγγέλλετε ότι συνέβησαν εκτός κάμερας;

Θεωρώ αυτή τη στάση βαθιά προβληματική και απαράδεκτη, ιδιαίτερα όταν προέρχεται από ανθρώπους που επικαλούνται τις αρχές και τις αξίες της προοδευτικής παράταξης. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι πριν από μερικές ημέρες αποβίωσε η Μαργαρίτα Παπανδρέου, μία αληθινή ακτιβίστρια και φεμινίστρια που άλλαξε τη ζωή των γυναικών στη χώρα μας. Το βρίσκω πραγματικά θλιβερό να μεταλλάσσεται το ΠΑΣΟΚ από το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου και της κοινωνικής απελευθέρωσης που έφερε την ισότητα, στο ΠΑΣΟΚ του «δεν είδα – δεν άκουσα» και στο ΠΑΣΟΚ του «κι αυτή προκάλεσε», όσον αφορά τον τραμπουκισμό που υπέστην από τον κ. Κωνσταντόπουλο.

Αναρωτιέμαι πραγματικά τι μήνυμα στέλνουν σε κάθε γυναίκα που υφίσταται προσβλητικές, εκφοβιστικές ή απειλητικές συμπεριφορές πίσω από κλειστές πόρτες. Ότι, αν δεν υπάρχει κάμερα να καταγράφει όσα συμβαίνουν, η καταγγελία της θα αντιμετωπίζεται αυτομάτως με δυσπιστία;

Δεν σας κρύβω την απογοήτευσή μου από αρκετά στελέχη του ΠΑΣΟΚ για τη στάση και τη συμπεριφορά τους, που είτε με κατηγόρησαν ευθέως και επικρότησαν αυτή τη συμπεριφορά είτε έσπευσαν να λάβουν ίσες αποστάσεις. Ωστόσο, θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς πολλά στελέχη και μέλη του ΠΑΣΟΚ, προβεβλημένα και μη, τα οποία καταδίκασαν, είτε δημόσια είτε ιδιωτικά, τις πράξεις και τη συμπεριφορά του κ. Κωνσταντόπουλου.

Εγώ είμαι τυχερή, γιατί υπάρχουν αυτόπτες μάρτυρες που μπορούν να επιβεβαιώσουν όσα καταγγέλλω. Τι γίνεται, όμως, με τις γυναίκες που δεν έχουν μάρτυρες; Που βρίσκονται μόνες τους απέναντι σε τέτοιες συμπεριφορές;

Δεν ζητώ από κανέναν να με πιστέψει άκριτα. Ζητώ, όμως, να μην προεξοφλείται ότι όσα δεν καταγράφηκαν από μια τηλεοπτική κάμερα δεν συνέβησαν ποτέ ή αφορούν μία «ιδιωτική διαφορά», πολλώ δε μάλλον όταν στο περιστατικό εμπλέκονται πρόσωπα με δημόσιο λόγο.

Η αμφισβήτηση μιας καταγγελίας χωρίς προηγούμενη διερεύνηση δεν είναι θεσμική ουδετερότητα. Είναι μια στάση που μπορεί να αποθαρρύνει και άλλες γυναίκες από το να μιλήσουν. Πολύ περισσότερο πρέπει όλες και όλοι να συμπράξουμε προκειμένου να εξαλειφθεί η κουλτούρα της «βαρυμαγκιάς» από τον δημόσιο και ιδιωτικό βίο και να απομονωθούν όσοι είναι κοινωνοί της.

Τα δικαιώματα των γυναικών δεν μπορεί να τα υπερασπιζόμαστε μόνο στις ανακοινώσεις και στις επετείους. Η συνέπειά μας δοκιμάζεται όταν καλούμαστε να τα υπερασπιστούμε στην πράξη.

Με αφορμή το περιστατικό, επανήλθαν προσωπικές αιχμές για την πολιτική σας διαδρομή. Σας αποδίδουν προσωπικά κίνητρα για την αποχώρησή σας από το ΠΑΣΟΚ, ενώ κάποιοι μιλούν ακόμη και για πολιτικό γυρολογισμό. Τι απαντάτε;

Δεν θεωρώ αυτονόητο ούτε απαιτώ να γνωρίζει ο καθένας την πολιτική μου διαδρομή. Όποιος, όμως, ενδιαφέρεται πραγματικά, μπορεί εύκολα να ανατρέξει στις δημόσιες παρεμβάσεις, στην αρθρογραφία και στις θέσεις που έχω υποστηρίξει όλα αυτά τα χρόνια.

Στο ΠΑΣΟΚ υπηρέτησα με συνέπεια, τόσο στον Τομέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όσο και στον Τομέα Δικαιοσύνης. Δεν υπήρξα ποτέ θεατής ούτε αντιμετώπισα την πολιτική ως μέσο προσωπικής αποκατάστασης.

Στη δική μου περίπτωση, επιβεβαιώθηκε μια διαπίστωση που είχε διαμορφωθεί πολύ νωρίτερα: ότι οι απόψεις μου για την κατεύθυνση της παράταξης και την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου δεν έβρισκαν πλέον ουσιαστική ανταπόκριση. Δεν ήμουν βουλευτής που αποχώρησε από το κόμμα του διατηρώντας τη βουλευτική του έδρα. Ήμουν ένα πολιτικό στέλεχος που αποφάσισε να αποχωρήσει, επειδή διαφώνησε με την πολιτική κατεύθυνση του κόμματός του. Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί αυτή η επιλογή πρέπει να αποδίδεται υποχρεωτικά σε προσωπικά κίνητρα. Νομίζω ότι στην πραγματικότητα η σημερινή ηγετική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, η οποία δεν έχει καμία σχέση με τα όσα κήρυττε παραδοσιακά η δημοκρατική παράταξη, ενοχλείται από το γεγονός ότι εγώ παραμένω πιστή στις ιδέες μου και στις απόψεις μου.

Υπάρχει, άλλωστε, μια προφανής αντίφαση. Όταν το ΠΑΣΟΚ υποδέχεται στελέχη, βουλευτές από άλλους πολιτικούς χώρους, μιλά για «διεύρυνση». Όταν κάποιος αποχωρεί από το ΠΑΣΟΚ, χαρακτηρίζεται «γυρολόγος» ή «τυχοδιώκτης»;

Δεν άλλαξα ιδέες. Άλλαξε η εκτίμησή μου για το ποιος μπορεί σήμερα να τις εκφράσει πολιτικά. Παραμένω σταθερά προσηλωμένη στις αρχές της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η πολιτική συνέπεια δεν μετριέται με τα χρόνια παραμονής σε έναν κομματικό μηχανισμό. Μετριέται με τη συνέπεια στις αρχές σου, ακόμη και όταν αυτή συνεπάγεται δύσκολες αποφάσεις.

Αλλαγή θέματος. Ποια είναι η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. για την επόμενη ημέρα και ποιος ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα σε αυτή την προσπάθεια;

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει μιλήσει για την ανάγκη μιας νέας προοδευτικής προοπτικής, με συγκεκριμένο πρόγραμμα, κοινωνικές συμμαχίες και μια διαφορετική αντίληψη για τη διακυβέρνηση. Αυτή είναι και η ουσία της προσπάθειας της ΕΛ.Α.Σ. Δεν αρκεί να καταγγέλλουμε την κυβερνητική πολιτική. Οφείλουμε να παρουσιάζουμε εφαρμόσιμες, κοστολογημένες προτάσεις που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Από την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την ενίσχυση των εισοδημάτων μέχρι τη στεγαστική πολιτική, τη δημόσια υγεία, την παιδεία και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις.

Δεν αρκεί να αλλάξει η κυβέρνηση. Πρέπει να αλλάξουν οι κανόνες. Προσωπικά, αυτή την προσπάθεια επέλεξα να υπηρετήσω. Δεν με ενδιαφέρει να αναλώσω την πολιτική μου παρουσία σε μια διαρκή αντιπαράθεση με το παρελθόν. Με ενδιαφέρει να συμβάλω στη διαμόρφωση μιας αξιόπιστης, σύγχρονης και κοινωνικά χρήσιμης προοδευτικής εναλλακτικής.