ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Προς τον Πρωθυπουργό, την Κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα της Βουλής

Ακούστε επιτέλους τους ίδιους τους Πομάκους της Θράκης

Κύριε Πρωθυπουργέ,
Κυρίες και κύριοι εκπρόσωποι των πολιτικών κομμάτων,

Για πόσα ακόμη χρόνια η Πολιτεία θα συζητά για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης χωρίς να ακούει με την απαιτούμενη προσοχή τις διαφορετικές φωνές που υπάρχουν μέσα σε αυτήν;

Η μουσουλμανική μειονότητα δεν είναι ένα ενιαίο και ομοιογενές σύνολο. Υπάρχουν συμπολίτες μας που αισθάνονται και αυτοπροσδιορίζονται διαφορετικά, έχουν διαφορετική μητρική γλώσσα και διαφορετική αντίληψη για την ταυτότητά τους. Αυτή η πραγματικότητα πρέπει επιτέλους να γίνεται σεβαστή και στην πράξη.

Και υπάρχει ένα ζήτημα στο οποίο η Πολιτεία οφείλει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή: στους Πομάκους της Θράκης και στη φωνή εκείνων που ζητούν να μην αντιμετωπίζονται γλωσσικά και εκπαιδευτικά σαν να είναι υποχρεωτικά τουρκόφωνοι.

Υπάρχουν Πομάκοι Έλληνες πολίτες που δηλώνουν ξεκάθαρα ότι η μητρική τους γλώσσα είναι η πομακική, ότι δεν αυτοπροσδιορίζονται ως Τούρκοι και ότι θέλουν τα παιδιά τους να έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν την ελληνική γλώσσα στην εκπαίδευσή τους, αντί να οδηγούνται υποχρεωτικά στην εκμάθηση της τουρκικής στο πλαίσιο της μειονοτικής εκπαίδευσης.

Γιατί δεν ακούγεται με την ίδια ένταση και αυτή η φωνή;

Γιατί ένας γονέας πομακικής καταγωγής που επιθυμεί για το παιδί του ελληνόγλωσση εκπαίδευση πρέπει να αισθάνεται ότι η Πολιτεία έχει ήδη αποφασίσει ποια γλώσσα αντιστοιχεί στη μειονοτική του ιδιότητα;

Το αίτημα είναι απλό και βαθιά δημοκρατικό:

Δώστε στους ίδιους τους γονείς και στα παιδιά το δικαίωμα πραγματικής επιλογής.

Όποιος μουσουλμάνος συμπολίτης μας επιθυμεί την τουρκική γλώσσα και εκπαίδευση, πρέπει να έχει το δικαίωμα να την επιλέξει σύμφωνα με όσα προβλέπει η έννομη τάξη.

Αλλά, αντίστοιχα, ο Πομάκος που δεν επιθυμεί την τουρκική ως γλώσσα εκπαίδευσης πρέπει να έχει το δικαίωμα να επιλέξει την ελληνική, χωρίς πιέσεις, χωρίς στιγματισμό και χωρίς να αποφασίζουν άλλοι για την ταυτότητα του ίδιου και των παιδιών του.

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο χρειάζεται ο σαφής διαχωρισμός.

Δεν ζητά κανείς να αφαιρεθεί ένα γλωσσικό δικαίωμα από τους τουρκόφωνους μουσουλμάνους της Θράκης. Ζητάμε να αναγνωριστεί στην πράξη ότι δεν είναι όλοι οι μουσουλμάνοι της Θράκης τουρκόφωνοι και δεν επιθυμούν όλοι την ίδια εκπαιδευτική και γλωσσική κατεύθυνση.

Ιδιαίτερα για τους Πομάκους, η Πολιτεία πρέπει να δημιουργήσει έναν πραγματικό και ασφαλή δρόμο ελεύθερης επιλογής.

Και εδώ τίθεται ένα ακόμη σοβαρό ερώτημα:

Ποιος τελικά εκπροσωπεί αυτούς τους ανθρώπους;

Έχει ποτέ η ελληνική Πολιτεία απευθυνθεί συστηματικά και απευθείας στους ίδιους τους Πομάκους, χωρίς πολιτικούς και άλλους μεσάζοντες, ώστε να καταγράψει τι πραγματικά επιθυμούν για τη γλώσσα, την εκπαίδευση και το μέλλον των παιδιών τους;

Έχει εξετάσει εάν τα πρόσωπα και οι οργανώσεις που εμφανίζονται δημόσια ως «εκπρόσωποι της μειονότητας» εκφράζουν πράγματι και τους Πομάκους;

Και όταν υπάρχουν καταγγελίες για πιέσεις, εκφοβισμό ή παρεμβάσεις εξωθεσμικών ή ξένων παραγόντων, διερευνώνται πραγματικά και σε βάθος από τις αρμόδιες αρχές;

Δεν είναι δυνατόν οποιοσδήποτε διαφωνεί με συγκεκριμένες μειονοτικές ηγεσίες να αισθάνεται ότι πρέπει να σωπάσει.

Κανένας Έλληνας μουσουλμάνος πολίτης —Πομάκος ή μη— δεν πρέπει να φοβάται να πει δημόσια τι πιστεύει, ποια γλώσσα θεωρεί μητρική του, πώς αυτοπροσδιορίζεται και ποια εκπαίδευση επιθυμεί για τα παιδιά του.

Και τα πολιτικά κόμματα έχουν μεγάλη ευθύνη.

Η μειονότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο εκλογικό «πακέτο» που αποκτά ιδιαίτερη σημασία λίγο πριν από τις εθνικές, δημοτικές ή περιφερειακές εκλογές.

Δεν μπορεί, για χάρη ψήφων και εκλογικών συσχετισμών, να θεωρούνται ορισμένα πρόσωπα αυτονόητοι συνομιλητές και εκπρόσωποι χιλιάδων ανθρώπων χωρίς να εξετάζεται εάν οι ίδιοι οι άνθρωποι τούς αναγνωρίζουν ως εκπροσώπους τους.

Οι Πομάκοι δεν χρειάζονται άλλους να αποφασίζουν ποιοι είναι.

Χρειάζονται μια δημοκρατική Πολιτεία που θα τους ρωτήσει.

Που θα τους ακούσει.

Που θα προστατεύσει την ελεύθερη έκφρασή τους.

Και, πάνω απ’ όλα, που θα τους δώσει τη δυνατότητα να αποφασίζουν οι ίδιοι για τη γλωσσική και εκπαιδευτική πορεία των παιδιών τους.

Γι’ αυτό ζητούμε από την ελληνική Πολιτεία:

Να ανοίξει άμεσα έναν θεσμικό και απευθείας διάλογο με τους ίδιους τους Πομάκους της Θράκης.

Να εξετάσει ουσιαστικά το αίτημα των οικογενειών που επιθυμούν ελληνόγλωσση εκπαίδευση και δεν επιθυμούν την υποχρεωτική διδασκαλία της τουρκικής.

Να διασφαλίσει ότι κανένας πολίτης δεν θα υφίσταται πίεση ή εκφοβισμό εξαιτίας της γλώσσας, της ταυτότητας ή των απόψεών του.

Να διερευνά κάθε τεκμηριωμένη καταγγελία παράνομης ή εξωθεσμικής παρέμβασης, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται πίσω από αυτήν.

Και να σταματήσει να θεωρεί ότι μία ομάδα προσώπων μπορεί αυτομάτως να μιλά εξ ονόματος ολόκληρης της μουσουλμανικής μειονότητας.

Δεν ζητάμε να επιβάλει η Πολιτεία στους Πομάκους ποιοι πρέπει να είναι. Ζητάμε ακριβώς το αντίθετο: να μην επιτρέπει σε κανέναν να αποφασίζει για αυτούς χωρίς αυτούς.

Αν ένας Πομάκος λέει «η μητρική μου γλώσσα είναι η πομακική και θέλω το παιδί μου να μορφωθεί στα ελληνικά», η ελληνική Πολιτεία έχει υποχρέωση να ακούσει αυτή τη φωνή.

Όχι κάποτε.

Τώρα.

Γιατί η δημοκρατία αρχίζει από ένα πολύ απλό δικαίωμα:

να μπορεί ο ίδιος ο άνθρωπος να λέει ποιος είναι και να επιλέγει, μέσα στο πλαίσιο του νόμου, τη μόρφωση και το μέλλον των παιδιών του.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΛΟΥΣΗΣ 11-09-2026